- Poniedziałek - Piątek : 09:00 - 17:00
Do nas dzwonią przedsiębiorcy po odmowie, zwykle zaskoczeni jednym: firma ma obroty, płaci kontrahentom, nie ma zaległości w urzędach, a bank i tak powiedział nie. Dopiero w rozmowie wychodzi, że trzy lata temu właściciel miał kilkumiesięczne opóźnienie na prywatnej karcie kredytowej.
Najpierw pytamy o formę prawną firmy. Od niej zależy, czy wniosek dotyczy osoby prowadzącej JDG, czy odrębnego podmiotu oraz kto ma odpowiadać za spłatę.
Określenie zły BIK może dotyczyć danych przedsiębiorcy, firmy albo osoby, która ma poręczyć kredyt. Rozróżnienie ma praktyczne znaczenie, ponieważ wpływa na zakres raportów i dokumentów potrzebnych przed kolejnym wnioskiem.
Jednoosobowa działalność gospodarcza nie jest osobą prawną odrębną od przedsiębiorcy. Osoba wpisana do CEIDG odpowiada za zobowiązania związane z działalnością całym swoim majątkiem.
Przy analizie wniosku firmowego bank może korzystać z danych o zobowiązaniach firmowych i prywatnych przedsiębiorcy: kredycie gotówkowym, karcie, limicie w koncie i innych zobowiązaniach zgłoszonych do BIK. Zakres informacji zależy od podstawy ich udostępnienia i procedury banku.
Kredyt firmowy spłacany z opóźnieniem może również wpłynąć na późniejszą ocenę prywatnego wniosku przedsiębiorcy. Rozdzielenie rachunków i księgowości nie tworzy odrębnej osoby odpowiedzialnej za zobowiązanie.
Przed rozmową o finansowaniu warto pobrać raporty dotyczące przedsiębiorcy i firmy oraz sprawdzić ich aktualność. Szersze zasady oceny przy negatywnych danych opisuje oferta kredytów firmowych.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością albo akcyjna ma osobowość prawną i własne zobowiązania. BIK oferuje instytucjom odrębne informacje o osobie fizycznej i o przedsiębiorcy.
Prywatne zobowiązania wspólnika nie stają się automatycznie zobowiązaniami spółki. Bank może jednak ocenić osobę fizyczną, gdy wymaga tego konstrukcja produktu lub zabezpieczenia.
Pierwsza sytuacja to krótka historia spółki. Bank może wtedy zażądać dodatkowych dokumentów albo zabezpieczenia. Nie oznacza to automatycznie oceny prywatnej historii wszystkich wspólników.
Druga sytuacja to poręczenie. Jeśli bank wymaga poręczenia wspólnika albo członka zarządu, ocenia również poręczyciela. Poręczenie tworzy odrębne zobowiązanie osoby, która je podpisała, a zakres jej odpowiedzialności wynika z umowy.
Spółka cywilna to osobny przypadek, o którym warto wiedzieć, że nie jest spółką w rozumieniu prawa handlowego. Nie ma osobowości prawnej, a wspólnicy odpowiadają solidarnie, więc bank bada każdego z nich osobno – bliżej jej do kilku JDG niż do spółki z o.o.
W rozmowach z klientami najczęściej musimy odkręcić jedno przekonanie: że istnieje jakaś jedna liczba, próg, poniżej którego kredytu nie ma. Ocena punktowa to część obrazu, nie cały obraz.
Na decyzję mocniej wpływają cztery rzeczy.
Status zobowiązania. Bank może inaczej oceniać aktywną zaległość i opóźnienie dotyczące spłaconego zobowiązania. Nie ma jednej reguły wspólnej dla wszystkich banków.
Wiek opóźnienia. Data zdarzenia jest jednym z elementów raportu, ale jej znaczenie zależy od modelu oceny banku.
Długość opóźnienia. Próg z art. 105a Prawa bankowego dotyczy przetwarzania danych po wygaśnięciu zobowiązania, a nie osobnej kategorii oceny stosowanej przez każdy bank. Dane mogą być wtedy przetwarzane bez zgody tylko po łącznym spełnieniu warunków opisanych niżej.
Zajęcia na rachunku firmowym. Widoczne w wyciągach, które bank i tak przeanalizuje. Żadna forma dokumentowania ich nie zasłoni.
Jeśli twoja sytuacja dotyczy przede wszystkim historii osoby fizycznej, a nie samej firmy, zasady oceny przy takich wnioskach zebraliśmy osobno na stronie o kredycie ze złym BIK.
Nie można żądać usunięcia prawidłowych danych tylko dlatego, że obniżają ocenę. Po spłacie trzeba jednak ustalić podstawę dalszego przetwarzania. Zgodę można cofnąć, natomiast dane błędne, nieaktualne lub niekompletne można sprostować.
Po wygaśnięciu zobowiązania dane mogą być przetwarzane bez zgody, jeżeli zwłoka przekroczyła 60 dni i minęło co najmniej 30 dni od poinformowania klienta o zamiarze takiego przetwarzania. Po spełnieniu obu warunków okres ten wynosi maksymalnie 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania. Do celów stosowania metod statystycznych ustawa przewiduje okres 12 lat; według BIK dane przetwarzane wyłącznie w tym celu nie wpływają na indywidualną historię kredytową.
W praktyce trzeba sprawdzić datę wygaśnięcia zobowiązania, długość zwłoki, informację o zamiarze przetwarzania oraz to, czy podstawą dalszego udostępniania jest zgoda. Sama prawidłowość danych nie rozstrzyga jeszcze, na jakiej podstawie mogą być używane po spłacie.
Realne działanie jest więc inne i węższe, niż sugeruje hasło „czyszczenie”. Dotyczy sytuacji, w których dane są nieprawdziwe, nieaktualne albo niekompletne:
W takich przypadkach możesz żądać sprostowania danych, a reklamację składa się w instytucji, która przekazała je do BIK. BIK nie może samodzielnie zmienić informacji o zobowiązaniu. Do reklamacji dołącz numer umowy, wskazanie błędnego pola oraz dokument potwierdzający spłatę albo prawidłową datę. Procedurę opisujemy na stronie czyszczenia BIK.
Reklamację warto złożyć z wyprzedzeniem, ponieważ czas odpowiedzi zależy od sprawy i instytucji.
Po odmowie proponujemy następującą kolejność.
Te kroki nie gwarantują przyznania kredytu. Decyzja należy do banku i zależy od indywidualnej oceny. W ciągu roku od otrzymania oceny zdolności kredytowej można wystąpić do banku o pisemne wyjaśnienie czynników, które na nią wpłynęły. Zgodnie z art. 70a Prawa bankowego bank odpowiada bez zbędnej zwłoki, nie później niż w 30 dni; w przypadku przedsiębiorcy może pobrać uzgodnioną opłatę. Wniosek o wyjaśnienie złóż w sposób pozwalający zachować potwierdzenie daty i treści żądania.
Wyjaśnienie banku nie zastępuje raportu BIK ani reklamacji błędnych danych. Pomaga jednak precyzyjnie odróżnić problem z historią spłat od wpływu dochodu, zadłużenia, zabezpieczenia lub parametrów wybranego produktu w konkretnym banku.
Przy jednoosobowej działalności bank może analizować zobowiązania prywatne i firmowe tej samej osoby. W spółce kapitałowej prywatna historia wspólnika jest odrębna, ale bank może ją sprawdzić, na przykład gdy wspólnik ma poręczyć spłatę.
To zależy od statusu zobowiązania, spełnienia warunków z art. 105a i polityki banku. Starsze, spłacone opóźnienie może mieć mniejsze znaczenie niż aktywna zaległość, ale nie ma jednej reguły wspólnej dla wszystkich banków.
Nowa spółka nie ma jeszcze własnej historii kredytowej. Bank może więc zażądać dodatkowych dokumentów lub poręczenia osoby fizycznej, zależnie od produktu i własnej polityki. Samo założenie spółki nie zmienia wcześniejszych zobowiązań wspólnika.
Nie można usunąć prawidłowych danych tylko dlatego, że obniżają ocenę. Po spłacie można jednak cofnąć zgodę, gdy to ona jest podstawą dalszego udostępniania danych. Dane błędne, nieaktualne lub niekompletne można sprostować, a przetwarzanie bez zgody wymaga spełnienia warunków z art. 105a ust. 3.
Przy JDG zajęcie dotyczy przedsiębiorcy składającego wniosek. W spółce kapitałowej prywatne zajęcie wspólnika nie oznacza automatycznie zajęcia rachunku spółki. Wpływ na wniosek zależy między innymi od roli tej osoby, wymaganego poręczenia i polityki banku.
