- Poniedziałek - Piątek : 09:00 - 17:00
Cztery skróty, które najczęściej mylą się ze sobą przy okazji wniosku kredytowego: BIK, KRD, ERIF i BIG. Słyszysz, że „jesteś w BIK-u”, „widnieje wpis w KRD”, „trzeba sprawdzić ERIF” – i łatwo odnieść wrażenie, że to cztery wersje tej samej bazy. Tak nie jest. BIK to jedna instytucja zbierająca historię kredytową, a KRD, ERIF i BIG InfoMonitor to oddzielne rejestry długów działające na zupełnie innej podstawie prawnej.
To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Inny podmiot przekazuje dane do każdego z tych rejestrów, inne informacje tam trafiają i inaczej wygląda usuwanie wpisu. Jeśli planujesz kredyt albo chcesz uporządkować swoją sytuację po zaległości, warto wiedzieć, gdzie tak naprawdę zaglądają banki i co możesz w każdej z tych baz sprawdzić na swój temat.
Najważniejsza różnica jest taka: BIK i BIG to dwa różne rodzaje instytucji, działające na innych przepisach i zbierające inne dane. Mylenie ich prowadzi do błędnych wniosków o własnej sytuacji kredytowej.
Biuro Informacji Kredytowej (BIK) gromadzi dane o zobowiązaniach kredytowych: kredytach gotówkowych, ratalnych, hipotecznych, kartach kredytowych, limitach w koncie, a także o części pożyczek pozabankowych. Dane przekazują tu banki i SKOK-i, a podstawą jest Prawo bankowe. W BIK zapisuje się pełna historia – nie tylko zaległości, ale też zobowiązania spłacane wzorowo. Ta pozytywna historia działa na Twoją korzyść: pokazuje bankowi, że jesteś rzetelnym kredytobiorcą, i wpływa na ocenę punktową, czyli scoring.
Jeśli chcesz zobaczyć, co banki widzą na Twój temat przed decyzją kredytową, sięgasz właśnie po raport BIK. To w nim znajdziesz listę swoich zobowiązań, terminowość spłat i ocenę punktową.
Biuro informacji gospodarczej (BIG) działa inaczej. Podstawą jest ustawa z 9 kwietnia 2010 roku o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, a nie Prawo bankowe. Do BIG trafiają zaległości zgłaszane przez bardzo szeroki krąg wierzycieli: operatorów telefonicznych, dostawców prądu i gazu, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, firmy, gminy, sądy, a nawet osoby prywatne. Można tam też przekazywać informacje pozytywne, czyli potwierdzenie terminowej spłaty, ale w praktyce BIG kojarzy się przede wszystkim z rejestrem zaległości.
Krótko mówiąc: BIK to historia tego, jak obsługujesz kredyty i pożyczki, a BIG to informacja o niezapłaconych w terminie zobowiązaniach różnego rodzaju.
| Cecha | BIK | BIG (KRD, ERIF, BIG InfoMonitor) |
|---|---|---|
| Rodzaj instytucji | Biuro informacji kredytowej (jedno) | Biura informacji gospodarczej (kilka) |
| Podstawa prawna | Prawo bankowe (art. 105) | Ustawa z 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych |
| Kto przekazuje dane | Banki i SKOK-i | Szeroki krąg wierzycieli (telekomy, dostawcy mediów, firmy, gminy, sądy, osoby prywatne) |
| Jakie dane | Pełna historia kredytowa – pozytywna i negatywna | Głównie zaległości; możliwe też wpisy pozytywne |
| Po co bankowi | Ocena historii i zdolności kredytowej, scoring | Sprawdzenie, czy nie masz niespłaconych długów |
Skoro BIG to kategoria, a nie jeden rejestr, to KRD, ERIF i BIG InfoMonitor są po prostu trzema osobnymi biurami informacji gospodarczej. Każde prowadzi własną bazę i każde zbiera dane od tych wierzycieli, którzy akurat z nim współpracują. Dlatego ten sam dług może widnieć w jednym biurze, a w innym już nie – wszystko zależy od tego, do którego rejestru zgłosił go wierzyciel.
Krajowy Rejestr Długów (KRD) to jedno z najdłużej działających i najczęściej wykorzystywanych biur. ERIF Biuro Informacji Gospodarczej należy do grupy zajmującej się windykacją, więc trafia tam sporo informacji od firm zarządzających wierzytelnościami. BIG InfoMonitor wyróżnia się tym, że jest powiązany z BIK i ma dostęp do danych sektora bankowego – łączy więc obraz z rejestru długów z informacją o zobowiązaniach kredytowych, dlatego banki często korzystają właśnie z niego.
I jeszcze jedno: to nie są wszystkie biura informacji gospodarczej w Polsce. Działa ich kilka, a KRD, ERIF i BIG InfoMonitor to po prostu te, o których słyszy się najczęściej. Dla Ciebie oznacza to, że pełny obraz swojej sytuacji uzyskasz dopiero wtedy, gdy sprawdzisz się w kilku z nich, a nie tylko w jednym.
Wpis do rejestru nie pojawia się z dnia na dzień ani bez ostrzeżenia. Inaczej wygląda to w BIK, inaczej w biurach informacji gospodarczej.
Do BIK dane o Twoim kredycie trafiają w momencie jego zaciągnięcia – i jest to normalny element obsługi zobowiązania, nie kara. Bank przekazuje informacje o tym, że masz kredyt, jaką ma wysokość i jak go spłacasz. Opóźnienie w spłacie również zostaje odnotowane, a im dłuższa zwłoka, tym mocniej odbija się to na ocenie punktowej. Sama obecność w BIK nie jest więc niczym złym – problemem są dopiero wpisy o nieterminowej spłacie.
Tu przepisy chronią dłużnika konkretnymi warunkami. Aby wierzyciel mógł zgłosić zaległość konsumenta do biura informacji gospodarczej, muszą być spełnione trzy warunki naraz: dług wynosi co najmniej 200 złotych, jest wymagalny od minimum 30 dni, a wierzyciel wysłał wcześniej wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem, że zamierza przekazać dane do konkretnego, wskazanego z nazwy biura. Od wysłania takiego wezwania musi upłynąć co najmniej miesiąc. Dla zobowiązań przedsiębiorców próg jest wyższy i wynosi co najmniej 500 złotych.
Oznacza to, że nie powinieneś trafić do rejestru długów bez uprzedzenia. Jeśli dostałeś wezwanie z taką informacją, masz jeszcze czas, żeby zapłacić albo wyjaśnić sprawę, zanim wpis się pojawi.
Czas, przez jaki dane Cię obciążają, też różni się między rejestrami.
W BIK informacje o zobowiązaniu są przetwarzane przez cały okres jego trwania. Po spłacie pozytywna historia może być przechowywana za Twoją zgodą – i to działa na Twoją korzyść, bo buduje obraz rzetelnego kredytobiorcy. Inaczej jest z opóźnieniami: zgodnie z art. 105a Prawa bankowego, jeśli zwłoka w spłacie przekroczyła 60 dni i upłynęło 30 dni od poinformowania Cię o zamiarze dalszego przetwarzania danych, informacja o takim zobowiązaniu może być przetwarzana bez Twojej zgody przez okres do 5 lat po jego wygaśnięciu.
W biurach informacji gospodarczej wszystko zależy od spłaty. Gdy uregulujesz dług, wierzyciel ma obowiązek wystąpić o aktualizację lub usunięcie wpisu – przepisy dają mu na to 14 dni od chwili powzięcia informacji o spłacie. Jeśli mimo zapłaty wpis nadal widnieje, to sygnał, że wierzyciel nie dopełnił obowiązku i należy go do tego wezwać.
Masz prawo wiedzieć, jakie dane są o Tobie przechowywane w każdym z tych rejestrów – i warto z tego prawa korzystać, zwłaszcza przed planowanym wnioskiem kredytowym.
W biurach informacji gospodarczej ustawa daje konsumentowi prawo do bezpłatnej informacji na swój temat raz na sześć miesięcy. Składasz wniosek bezpośrednio w danym biurze (KRD, ERIF, BIG InfoMonitor albo innym) i otrzymujesz wykaz wpisów, które Cię dotyczą. Ponieważ każde biuro prowadzi własną bazę, dla pełnego obrazu warto sprawdzić się w kilku.
Swoją historię kredytową sprawdzisz w BIK, pobierając raport o sobie. Znajdziesz w nim listę zobowiązań, terminowość spłat i ocenę punktową. Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, skąd bierze się ta ocena i jak czytać poszczególne pozycje, pomocny będzie przewodnik wyjaśniający, jak działa BIK i scoring kredytowy. Regularne zaglądanie do własnych danych pozwala wychwycić błędy i nieaktualne wpisy, zanim zrobi to za Ciebie bank rozpatrujący wniosek.
Zdarza się, że wpis jest nieaktualny albo zwyczajnie błędny – dług dawno spłacony, kwota niezgodna z rzeczywistością, zobowiązanie, którego nigdy nie zaciągnąłeś. W takiej sytuacji masz prawo żądać korekty.
Zasada jest wspólna dla obu typów rejestrów: dane do bazy przekazuje wierzyciel – bank, firma pożyczkowa czy inny podmiot – i to on, jako administrator tych danych, odpowiada za ich poprawność. Reklamację kierujesz więc nie do samego biura, lecz do instytucji, która wpis zgłosiła. Po uznaniu reklamacji wpis zostaje skorygowany lub usunięty. Niezależnie od tego, na podstawie przepisów o ochronie danych osobowych masz prawo żądać sprostowania danych nieprawdziwych, a gdy administrator nie reaguje – złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Bywa, że procedura jest żmudna – wymaga pism, pilnowania terminów i odwołań, zwłaszcza gdy instytucja zwleka z reakcją. Gdy nieaktualny lub sporny wpis blokuje dostęp do własnego kredytu, pomocne bywa wsparcie w skorygowaniu wpisów w bazach kredytowych, czyli doprowadzenie do usunięcia tych informacji, które figurują niezgodnie ze stanem faktycznym. Chodzi przy tym o korektę danych nieprawdziwych lub przedawnionych, a nie o „wymazanie” rzetelnie zgłoszonej, prawdziwej historii.
Składając wniosek o kredyt, trafiasz pod lupę z dwóch stron naraz. Bank sprawdza Twoją historię kredytową w BIK, żeby ocenić, jak spłacasz zobowiązania, oraz weryfikuje biura informacji gospodarczej, żeby upewnić się, że nie masz niespłaconych długów wobec innych wierzycieli. Negatywny obraz w którymkolwiek z tych miejsc może obniżyć ocenę punktową lub skończyć się odmową.
Nie oznacza to jednak, że wpis automatycznie przekreśla szanse na finansowanie. Banki różnie podchodzą do historii kredytowej, a część zobowiązań można uporządkować, na przykład spłacając zaległość albo łącząc kilka długów w jedno. Osoby z trudną historią w rejestrach szukają niekiedy oferty na kredyt mimo wpisu w rejestrze, choć i tak najwięcej zależy od rzetelnej oceny całej sytuacji – dochodów, zobowiązań i tego, co dokładnie widnieje w bazach. Dlatego pierwszym krokiem zawsze powinno być sprawdzenie swoich danych, a nie zgadywanie, co bank zobaczy.
BIK to biuro informacji kredytowej - gromadzi historię Twoich kredytów i pożyczek z banków i SKOK-ów, zarówno spłacanych terminowo, jak i z opóźnieniem. KRD to jedno z biur informacji gospodarczej, które zbiera informacje o zaległościach zgłaszanych przez szeroki krąg wierzycieli, na przykład operatorów telefonicznych czy dostawców mediów. Różnią się podstawą prawną, rodzajem danych i tym, kto je przekazuje.
Nie do końca. BIG to skrót od "biuro informacji gospodarczej" i oznacza rodzaj instytucji, a nie jeden konkretny rejestr. BIG InfoMonitor jest jednym z takich biur - obok KRD, ERIF i kilku innych. Mówiąc "jestem w BIG-u", warto doprecyzować, w którym konkretnie.
W biurach informacji gospodarczej wierzyciel po spłacie ma obowiązek wystąpić o aktualizację lub usunięcie wpisu w ciągu 14 dni. W BIK informacje o opóźnieniu powyżej 60 dni mogą być przetwarzane bez Twojej zgody do 5 lat po wygaśnięciu zobowiązania, na zasadach z art. 105a Prawa bankowego. Pozytywna historia w BIK może pozostać za Twoją zgodą i działa na Twoją korzyść.
W każdym biurze informacji gospodarczej masz prawo do bezpłatnej informacji o sobie raz na sześć miesięcy - wystarczy złożyć wniosek w danym biurze. Historię kredytową sprawdzisz w BIK, pobierając raport na swój temat. Każdy rejestr działa niezależnie, więc pełny obraz daje dopiero sprawdzenie kilku z nich.
Reklamację składasz do wierzyciela, który zgłosił wpis, bo to on jako administrator danych odpowiada za ich poprawność. Po uznaniu reklamacji wpis zostaje skorygowany lub usunięty. Możesz też powołać się na przepisy o ochronie danych osobowych i żądać sprostowania danych nieprawdziwych, a w razie braku reakcji złożyć skargę do Prezesa UODO. Chodzi przy tym o korektę informacji błędnych lub nieaktualnych, nie o usuwanie prawdziwej historii.
